Trong khuôn khổ Hội thảo quốc tế về Ứng dụng hệ gen trong nông nghiệp (International Symposium on Applied Genomics in Agriculture) diễn ra từ ngày 27–29/10/2025 tại Trường Đại học VinUni (Hà Nội), Đoàn công tác của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau do ông Quách Văn Ấn, Phó Giám đốc Sở làm Trưởng đoàn đã tham dự và có nhiều hoạt động quan trọng nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phát triển ngành cua biển Cà Mau.

Tổng quan và định hướng phát triển ngành cua Cà Mau

Tại phiên chuyên đề về nuôi trồng thủy sản ngày 28/10, ông Quách Văn Ấn đã có bài trình bày với chủ đề “Cà Mau Crab Sector: Status Update and Key Issues to Tackle” (Ngành cua Cà Mau: Cập nhật hiện trạng và những vấn đề cần giải quyết), giới thiệu tổng quan về hiện trạng ngành cua biển Cà Mau, những thách thức cần giải quyết và các định hướng phát triển trong thời gian tới.

Ông Quách Văn Ấn, Phó Giám đốc Sở KH&CN trình bày tại Hội thảo. Ảnh: TT

Cua biển (Scylla paramamosain) là loài chủ lực, chiếm khoảng 95% tổng quần thể Scylla tại Việt Nam, với hơn 386.000 ha diện tích nuôi, sản lượng bình quân trên 40.000 tấn/năm, đóng vai trò trụ cột trong kinh tế vùng ven biển. Tuy nhiên, chất lượng giống còn thiếu ổn định, chưa có chương trình chọn lọc di truyền hay quản lý đàn bố mẹ chuẩn hóa, khiến tình hình dịch bệnh gia tăng, năng suất và tỷ lệ sống suy giảm. Hầu hết các trại giống hiện nay được chuyển đổi từ cơ sở ương tôm, chưa tối ưu cho sản xuất cua giống.

Bên cạnh đó, thị trường xuất khẩu vẫn phụ thuộc vào xuất sống sang Trung Quốc (70–80%), trong khi các sản phẩm chế biến giá trị gia tăng còn rất hạn chế. Để đạt được sức cạnh tranh toàn cầu, ngành cua Cà Mau cần tập trung vào nâng cao chất lượng giống, đa dạng hóa thị trường, phát triển chuỗi giá trị bền vững gắn với mô hình nuôi sinh thái rừng – cua và các mô hình nuôi hiện đại khác trong tương lai.

Các đại biểu, chuyên gia trong và ngoài nước tham dự Hội thảo. Ảnh TT 

Thúc đẩy hợp tác quốc tế về nghiên cứu và chọn lọc di truyền cua Cà Mau

Trong thời gian tham dự Hội thảo, lãnh đạo Sở KH&CN Cà Mau đã có các buổi làm việc chuyên sâu với Trường Đại học Vin (VinUni), Tổ chức Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Khối Thịnh vượng chung Úc (CSIRO) và Trường Đại học Queensland (UQ), đây là những đơn vị hàng đầu thế giới về công nghệ gen và chọn lọc di truyền trong thủy sản.

Ba bên đã thống nhất xây dựng một chương trình hợp tác toàn diện và lâu dài trong nghiên cứu và phát triển ngành cua biển Cà Mau. Trước mắt, các bên sẽ xây dựng và ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU), đồng thời triển khai một dự án nghiên cứu khởi đầu trong vòng 1 năm nhằm thu thập cơ sở dữ liệu di truyền quần thể cua Cà Mau. Đây sẽ là tiền đề cho chương trình chọn lọc di truyền và cải thiện giống cua biển trong giai đoạn tiếp theo.

Đại diện lãnh đạo Sở KH&CN Cà Mau, Trường Đại học VinUni, CSIRO và Trường Đại học Queensland (UQ) tại buổi làm việc. Ảnh TT 

Bước đi chiến lược hướng tới nền “công nghiệp cua biển bền vững”

Sự tham gia của Cà Mau tại Hội thảo quốc tế lần này không chỉ thể hiện tầm nhìn chiến lược của địa phương trong việc ứng dụng khoa học công nghệ cao vào nông nghiệp thủy sản, mà còn mở ra cánh cửa hợp tác quốc tế cho ngành cua biển, một trong những sản phẩm đặc trưng và có giá trị nhất của vùng Đất Mũi.

Với sự đồng hành của các đối tác quốc tế hàng đầu, Cà Mau kỳ vọng sẽ xây dựng được chương trình chọn giống cua biển, hướng tới nền công nghiệp cua biển bền vững, có truy xuất nguồn gốc và giá trị toàn cầu, góp phần khẳng định thương hiệu “Cua Cà Mau” trên bản đồ thủy sản thế giới.