Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 14207:2024 – Thép không gỉ hàm lượng niken thấp, mangan cao. Đây là tiêu chuẩn kỹ thuật đầu tiên tại Việt Nam quy định rõ các yêu cầu về thành phần, tính chất và phạm vi sử dụng của loại thép không gỉ mới có công thức tối ưu hóa niken và tăng cường mangan.

Thép không gỉ là vật liệu thiết yếu trong nhiều lĩnh vực của đời sống và sản xuất công nghiệp hiện đại. Nhờ những ưu điểm nổi bật như khả năng chống ăn mòn, độ bền cơ học cao, dễ gia công và tính thẩm mỹ tốt, thép không gỉ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực công nghiệp và dân dụng.

Tuy nhiên, hầu hết các loại thép không gỉ phổ biến hiện nay đều chứa hàm lượng lớn niken – một kim loại có giá thành cao, trữ lượng hạn chế và phần lớn phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài. Trong bối cảnh giá nguyên liệu biến động và nhu cầu phát triển bền vững ngày càng gia tăng, bài toán đặt ra đối với ngành luyện kim Việt Nam là làm sao giảm thiểu hàm lượng niken trong thép mà vẫn đảm bảo các đặc tính kỹ thuật cần thiết.

Thép không gỉ nên đáp ứng các yêu cầu theo tiêu chuẩn TCVN 14207:2024

Tiêu chuẩn TCVN 14207:2024 quy định 8 mác thép không gỉ có hàm lượng niken thấp, được ký hiệu từ Mn1 đến N7. Các mác thép này sử dụng mangan để thay thế một phần niken – vừa duy trì được độ bền kéo, độ cứng và khả năng gia công cơ học, vừa giúp giảm giá thành sản phẩm và giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Giải pháp này phù hợp với định hướng phát triển vật liệu nội địa, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp trong nước.

Tiêu chuẩn cũng nêu rõ rằng nhóm thép này không phù hợp sử dụng trong các môi trường có độ ăn mòn cao hoặc yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn trong lĩnh vực thực phẩm, y tế và hóa chất. Quy định này nhằm đảm bảo vật liệu được sử dụng đúng mục đích, tránh rủi ro về sức khỏe, thiệt hại sản phẩm hoặc công trình do lựa chọn sai chủng loại vật liệu. Việc xác định rõ phạm vi áp dụng cũng là cơ sở quan trọng giúp các doanh nghiệp, kỹ sư thiết kế và nhà thầu thi công lựa chọn vật liệu chính xác, nâng cao hiệu quả đầu tư và chất lượng công trình.

Nhằm tăng cường minh bạch, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng sản phẩm trên thị trường, TCVN 14207:2024 cũng quy định rõ yêu cầu ghi nhãn hàng hóa. Theo đó, các sản phẩm thép thuộc tiêu chuẩn này phải ghi đầy đủ thông tin bắt buộc như: tên hàng hóa (“Thép không gỉ hàm lượng niken thấp, mangan cao”); tên và địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa (cơ sở sản xuất hoặc đơn vị nhập khẩu); xuất xứ; định lượng sản phẩm (theo khối lượng hoặc số lượng); ký hiệu mác thép và kích thước danh nghĩa kèm theo tiêu chuẩn công bố áp dụng. Quy định này không chỉ hỗ trợ cơ quan quản lý giám sát thị trường, mà còn giúp người tiêu dùng và các đối tác doanh nghiệp dễ dàng nhận biết và lựa chọn đúng loại vật liệu theo nhu cầu sử dụng.

Sự ra đời của TCVN 14207:2024 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia theo hướng phát triển bền vững, tiết kiệm và thân thiện với môi trường. Tiêu chuẩn này không chỉ là cơ sở cho doanh nghiệp luyện kim trong nước nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa các dòng thép mới, mà còn hỗ trợ ngành thép Việt Nam hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh các quốc gia nhập khẩu ngày càng siết chặt quy định về nguồn gốc, tính pháp lý và an toàn của vật liệu kim loại, việc có một tiêu chuẩn quốc gia riêng sẽ là lợi thế quan trọng giúp sản phẩm Việt Nam đáp ứng yêu cầu khắt khe từ thị trường quốc tế.

Với những lợi ích thiết thực, TCVN 14207:2024 được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ hữu hiệu thúc đẩy đổi mới công nghệ, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao giá trị gia tăng cho ngành luyện kim, cơ khí và vật liệu trong nước trên hành trình phát triển xanh và bền vững./.